Bitcoin tarmog‘ida taxminan har to‘rt yilda bir marta halving — yangi blok uchun beriladigan mukofotning ikki baravar qisqarishi sodir bo‘ladi. Bu jarayon Bitcoin’ning dasturiy kodiga yaratilgan paytdan beri kiritilgan va uni hech kim o‘zboshimchalik bilan o‘zgartira olmaydi.
Halving qanday ishlaydi?
Bitcoin tarmog‘ida o‘rtacha har 10 daqiqada yangi blok qo‘shiladi. Blokni topgan mayner (miner) yangi chiqarilgan bitcoinlarni mukofot sifatida oladi. Har 210 000 blokdan keyin bu mukofot yarmiga kamayadi — vaqt jihatidan bu taxminan 4 yilga to‘g‘ri keladi.
| Yil | Blok mukofoti |
|---|---|
| 2009 (boshlanish) | 50 BTC |
| 2012 | 25 BTC |
| 2016 | 12,5 BTC |
| 2020 | 6,25 BTC |
| 2024 (aprel) | 3,125 BTC |
So‘nggi halving 2024-yil 20-aprelda, 840 000-blokda yuz berdi. Keyingisi 1 050 000-blokda, taxminan 2028-yilda kutilmoqda.
21 million chegarasi
Halving tufayli bitcoinlarning umumiy soni hech qachon 21 milliondan oshmaydi. Mukofot kamayib borgani sari yangi tangalar chiqishi sekinlashadi va oxirgi bitcoin taxminan 2140-yilda chiqariladi deb hisoblanadi. Shundan so‘ng maynerlar faqat tranzaksiya komissiyalaridan daromad oladi.
Halvingning ta’siri
Maynerlar uchun
Mukofot yarmiga tushgani sababli, elektr energiyasi qimmat yoki uskunasi eski maynerlar uchun faoliyat zararli bo‘lib qolishi mumkin. Natijada tarmoqda samaraliroq uskunalarga o‘tish tezlashadi.
Bozor uchun
Yangi bitcoin taklifi kamayishi ko‘pincha narx o‘sishi kutilmasi bilan bog‘lanadi. Ammo tarixiy kuzatuvlar kelajakni kafolatlamaydi: narxga makroiqtisodiyot, regulyatsiya va investorlar kayfiyati ham kuchli ta’sir qiladi.
Halving — Bitcoin’ning pul siyosati oldindan ma’lum ekanining isboti. Ammo investitsiya qarorini faqat shu hodisaga asoslamang.
