Bitcoin тармоғида тахминан ҳар тўрт йилда бир марта ҳалвинг — янги блок учун бериладиган мукофотнинг икки баравар қисқариши содир бўлади. Бу жараён Bitcoin’нинг дастурий кодига яратилган пайтдан бери киритилган ва уни ҳеч ким ўзбошимчалик билан ўзгартира олмайди.
Ҳалвинг қандай ишлайди?
Bitcoin тармоғида ўртача ҳар 10 дақиқада янги блок қўшилади. Блокни топган майнер (минер) янги чиқарилган битсоинларни мукофот сифатида олади. Ҳар 210 000 блокдан кейин бу мукофот ярмига камаяди — вақт жиҳатидан бу тахминан 4 йилга тўғри келади.
| Йил | Блок мукофоти |
|---|---|
| 2009 (бошланиш) | 50 BTC |
| 2012 | 25 BTC |
| 2016 | 12,5 BTC |
| 2020 | 6,25 BTC |
| 2024 (апрел) | 3,125 BTC |
Сўнгги ҳалвинг 2024-йил 20-апрелда, 840 000-блокда юз берди. Кейингиси 1 050 000-блокда, тахминан 2028-йилда кутилмоқда.
21 миллион чегараси
Ҳалвинг туфайли битсоинларнинг умумий сони ҳеч қачон 21 миллиондан ошмайди. Мукофот камайиб боргани сари янги тангалар чиқиши секинлашади ва охирги битсоин тахминан 2140-йилда чиқарилади деб ҳисобланади. Шундан сўнг майнерлар фақат транзаксия комиссияларидан даромад олади.
Ҳалвингнинг таъсири
Майнерлар учун
Мукофот ярмига тушгани сабабли, электр энергияси қиммат ёки ускунаси эски майнерлар учун фаолият зарарли бўлиб қолиши мумкин. Натижада тармоқда самаралироқ ускуналарга ўтиш тезлашади.
Бозор учун
Янги битсоин таклифи камайиши кўпинча нарх ўсиши кутилмаси билан боғланади. Аммо тарихий кузатувлар келажакни кафолатламайди: нархга макроиқтисодиёт, регулятсия ва инвесторлар кайфияти ҳам кучли таъсир қилади.
Ҳалвинг — Bitcoin’нинг пул сиёсати олдиндан маълум эканининг исботи. Аммо инвеститсия қарорини фақат шу ҳодисага асосламанг.
